سرم درمانی در سرطان یکی از مهمترین اقدامات درمانی است که میتواند شرایط جسمی و روحی بیمار را به طور قابل توجهی بهبود بخشد.
بیماری سرطان از آن دسته بیماریهایی است که میتواند بر روی اشتهای فرد تاثیر گذاشته و با ایجاد مشکلات گوارشی چون اسهال و استفراغ، انرژی بدن را کاهش دهد. بیماران در زمان درمانهای مهم سرطان مانند شیمی درمانی و پرتو درمانی، ضعیف شده و نیاز به دریافت مواد غذایی بیشتر دارند. این در حالی است که بیماران در این دوره معمولا اشتهای چندانی برای مصرف غذا ندارند.
در این مطلب از مجله کوشان نرس تصمیم داریم در رابطه با تزریق سرم برای بیماران سرطانی صحبت کنیم. بنابراین اگر دوست دارید در این مورد اطلاعات بیشتری کسب کنید، مطالعه این مطلب را از دست ندهید.
دلیل تزریق سرم غذایی به بیماران سرطان
پزشکان تاکید بسیار زیادی بر تزریق سرم غذایی برای بیماران سرطانی دارند؛ چرا که این اقدام میتواند سلامت کلی فرد بیمار را ارتقا بخشد. از مهمترین دلایل تزریق سرم غذایی به بیماران سرطانی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
| دلیل تزریق سرم غذایی به بیماران سرطان | هدف |
|---|---|
| ناتوانی در غذا خوردن | تأمین انرژی و مواد مغذی |
| سوءتغذیه | جبران کمبود مواد مغذی |
| کاهش وزن شدید | حفظ وزن و توده عضلانی |
| انسداد روده | تغذیه از راه ورید |
| اختلال جذب روده | تأمین مواد مغذی |
| تهوع و استفراغ شدید | جلوگیری از کمبود تغذیه |
| زخم دهان یا اختلال بلع | جایگزینی تغذیه خوراکی |
| پس از جراحی سرطان | حمایت تغذیهای تا شروع تغذیه طبیعی |
| تحمل بهتر درمان | حفظ وضعیت تغذیه و قدرت بدن |
اهمیت تزریق سرم غذایی برای بیماران سرطانی
مهمترین دلیل اهمیت تزریق سرم غذایی برای بیماران سرطانی را میتوان کمک به تقویت سیستم ایمنی دانست. درگیری سیستم ایمنی با سلولهای سرطانی و دریافت داروهای شیمیدرمانی و پرتودرمانی باعث میشود میزان گلبولهای سفید بدن بیمار به طور قابل توجهی کاهش یابد. این موضوع موجب تضعیف سیستم ایمنی و احساس ضعف شدید در بیمار میشود. در چنین شرایطی تزریق سرمهای غذایی توصیه میشود؛ زیرا این سرمها حاوی مواد معدنی، مواد مغذی و ویتامینهای مورد نیاز بدن هستند و میتوانند به تقویت سیستم ایمنی کمک کنند.

انواع سرم غذایی مناسب برای بیماران سرطانی
گزینههای متنوعی برای تزریق سرم بیماران مبتلا به سرطان وجود دارد که در ادامه به معرفی آنها میپردازیم.
سرم تغذیه وریدی کامل (TPN)
سرم تغذیه وریدی کامل یا Total Parenteral Nutrition (TPN) یکی از کاملترین روشهای تامین مواد مغذی برای بیمارانی است که امکان دریافت غذای کافی از طریق دستگاه گوارش را ندارند. این نوع سرم شامل ترکیبی از کربوهیدراتها، پروتئینها، چربیها، ویتامینها، مواد معدنی و الکترولیتها است که نیازهای تغذیهای بدن را از طریق تزریق وریدی تامین میکند.
در بیماران سرطانی که به دلیل انسداد روده، جراحیهای وسیع، اختلال شدید جذب یا عوارض درمان قادر به تغذیه طبیعی نیستند، استفاده از TPN میتواند به حفظ وضعیت تغذیهای، جلوگیری از تحلیل عضلات و تامین انرژی مورد نیاز بدن کمک کند.
سرم ویتامینها
بیماران سرطانی به دلیل کاهش مصرف غذا، مشکلات جذب یا افزایش نیاز بدن در دوره درمان ممکن است با کمبود برخی ویتامینها مواجه شوند و افت انرژی را تجربه کنند. در چنین شرایطی پزشک پس از بررسی وضعیت بیمار، سرمی حاوی ویتامینهای مورد نیاز برای او تجویز میکند.
سرم دکستروز (قندی)
سرم دکستروز یکی از پرکاربردترین سرمهای تغذیه بیماران مبتلا به سرطان است که با تامین گلوکز، انرژی مورد نیاز سلولهای بدن را فراهم میکند. این سرم در بیمارانی که دریافت کالری کافی ندارند یا به دلیل عوارض درمانهایی مانند شیمیدرمانی دچار کاهش مصرف غذا شدهاند، تجویز میشود.
سرم لیپید (امولسیون چربی)
سرم لیپید منبع چربیهای ضروری و انرژی متراکم برای بدن است. این نوع سرم معمولاً بخشی از ترکیب تغذیه وریدی کامل را تشکیل میدهد و برای تامین انرژی مورد نیاز بیمارانی که نمیتوانند از طریق غذا چربی کافی دریافت کنند، استفاده میشود.
سرم آمینواسید
سرم آمینواسید نقش مهمی در حفظ عضلات، ترمیم بافتها و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی دارد. کمبود آمینواسید میتواند باعث افزایش ضعف جسمانی و کاهش توان بیمار شود. به همین دلیل از این سرم برای بیمارانی که به دلیل کاهش اشتها، مشکلات گوارشی یا افزایش نیاز متابولیکی ناشی از بیماری، پروتئین کافی دریافت نمیکنند، استفاده میشود.
سرم الکترولیتدار
بیماران سرطانی ممکن است در اثر استفراغ، اسهال، کاهش مصرف مایعات یا برخی داروهای درمانی دچار اختلال در سطح الکترولیتها شوند. در چنین شرایطی ممکن است با کمبود املاح مهمی مانند سدیم، پتاسیم، منیزیم و سایر الکترولیتها روبهرو شوند و عملکرد صحیح قلب، عضلات، اعصاب و تنظیم آب بدن آنها دچار اختلال شود. در این شرایط از سرمهای الکترولیتی استفاده میشود.
سرم ترکیبی تقویتی
سرمهای ترکیبی تقویتی با هدف تامین همزمان چند گروه از مواد مورد نیاز بدن مانند آمینواسیدها، ویتامینها، مواد معدنی، الکترولیتها و منابع انرژی ساخته میشوند. این نوع سرمها بیشتر برای بیمارانی کاربرد دارند که به دلیل شرایط بیماری یا درمان سرطان، نیاز تغذیهای بیشتری پیدا کردهاند.
سرم حاوی عناصر کمیاب
عناصر کمیاب مانند روی، سلنیوم، مس و منگنز برای فعالیت طبیعی بدن ضروری هستند و در عملکرد آنزیمها، تولید انرژی سلولی، ترمیم بافتها و تنظیم عملکرد سیستم ایمنی نقش دارند. در بیمارانی که دچار سوءتغذیه طولانیمدت هستند یا از تغذیه وریدی استفاده میکنند، تامین این عناصر اهمیت بیشتری پیدا میکند. به همین دلیل پزشک ممکن است با بررسی شرایط بیمار تزریق این نوع سرم را پیشنهاد دهد.
مراقبتهای قبل از سرم درمانی در بیماران مبتلا به سرطان
اگر مبتلا به سرطان هستید و قرار است برای تقویت بدن خود سرمدرمانی شوید، توصیه میشود به نکات زیر توجه کنید:
- اگر سابقه حساسیت به داروها، آنتیبیوتیکها، فرآوردههای خونی یا هر نوع سرم دارید، حتماً پیش از شروع درمان آن را با تیم درمان در میان بگذارید. این کار احتمال بروز واکنشهای آلرژیک را کاهش میدهد.
- اگر داروی شیمیدرمانی، مکمل غذایی، داروی گیاهی یا ویتامین مصرف میکنید، فهرست کامل آنها را در اختیار پزشک قرار دهید. برخی داروها میتوانند با داروهای تزریقی یا روند درمان سرطان تداخل ایجاد کنند.
- اگر پزشک محدودیتی برای مصرف مایعات تعیین نکرده است، پیش از سرم درمانی آب کافی بنوشید. هیدراتاسیون مناسب، دسترسی به رگ را آسانتر میکند و احتمال افت فشار خون را کاهش میدهد.
- پیش از تزریق، دستها و پوست اطراف محل تزریق را تمیز نگه دارید. رعایت بهداشت، خطر انتقال عفونت را کاهش میدهد؛ موضوعی که در بیماران مبتلا به سرطان اهمیت بیشتری دارد.
- لباس آستینگشاد و راحت انتخاب کنید تا کادر درمان بهراحتی به مسیر وریدی دسترسی داشته باشد و هنگام تزریق احساس ناراحتی نکنید.
مراقبتهای بعد از سرمتراپی در بیماران مبتلا به سرطان
پس از تزریق سرم تقویتی بیماران سرطانی، رعایت نکات زیر ضروری است:
- پس از پایان سرم درمانی، محل ورود آنژیوکت را از نظر قرمزی، تورم، درد، سوزش یا نشت مایع کنترل کنید. در صورت مشاهده هر یک از این علائم، سریعاً پزشک یا پرستار را مطلع کنید.
- آب و مایعات کافی بنوشید. این کار به حفظ تعادل مایعات بدن و عملکرد بهتر کلیهها کمک میکند.
- غذاهای سرشار از پروتئین، ویتامین و مواد معدنی مصرف کنید تا بدن شما سریعتر ترمیم شود و توان کافی برای ادامه درمان حفظ شود.
- احساس خستگی پس از سرم درمانی در بسیاری از بیماران طبیعی است. اگر این احساس را دارید، هیچ جای نگرانی نیست. استراحت کافی به بازیابی انرژی و تحمل بهتر مراحل بعدی درمان کمک میکند.
- تا چند ساعت پس از پایان تزریق، از حمل اجسام سنگین یا انجام فعالیتهایی که به دست دارای مسیر وریدی فشار وارد میکنند، خودداری کنید.
- اگر دچار تب، لرز، تنگی نفس، تهوع شدید، استفراغ مداوم، بثورات پوستی یا تورم غیرطبیعی شدید، بدون تاخیر با پزشک خود تماس بگیرید.
- دستهای خود را مرتب بشویید، از تماس نزدیک با افراد مبتلا به بیماریهای عفونی پرهیز کنید و توصیههای پزشک درباره پیشگیری از عفونت را با دقت رعایت کنید.
سوالات متداول
بهترین سرم تقویتی برای بیماران سرطانی کدام است؟
بهترین سرم تقویتی برای بیماران سرطانی به شرایط هر بیمار بستگی دارد و یک گزینه ثابت برای همه افراد وجود ندارد. پزشک با توجه به نوع سرطان، وضعیت تغذیه، میزان کمآبی بدن، نتایج آزمایشها و عوارض ناشی از شیمیدرمانی یا پرتودرمانی، نوع سرم را انتخاب میکند. در برخی بیماران تنها سرمهای حاوی مایعات و الکترولیتها کافی هستند، اما در موارد سوءتغذیه یا ناتوانی در غذا خوردن، ممکن است از سرمهای حاوی آمینواسید، لیپید، ویتامینها یا تغذیه وریدی کامل (TPN) استفاده شود.
آیا سرم غذایی سرطان را درمان میکند؟
خیر. سرم غذایی هیچ اثری بر از بین بردن سلولهای سرطانی ندارد. هدف اصلی آن بهبود وضعیت تغذیه، حفظ توان جسمی بیمار و حمایت از روند درمان است.
سرم غذایی چه تفاوتی با سرم معمولی دارد؟
سرم معمولی بیشتر برای جبران کمآبی و اصلاح الکترولیتها استفاده میشود. سرم غذایی علاوه بر مایعات، حاوی مواد مغذی مانند اسیدهای آمینه، گلوکز، چربی، ویتامینها و عناصر کمیاب است و نقش تغذیهای دارد.
آیا همه بیماران سرطانی به سرم غذایی نیاز دارند؟
خیر. بسیاری از بیماران با رژیم غذایی مناسب نیازهای بدن خود را تامین میکنند. پزشک تنها در صورت سوءتغذیه، اختلال جذب، انسداد روده یا ناتوانی در دریافت غذای کافی، تغذیه وریدی را توصیه میکند.
مهمترین مزیت تزریق سرم غذایی برای بیماران مبتلا به سرطان چیست؟
تزریق سرم غذایی در بیماران سرطانی موجب جلوگیری از سوءتغذیه، حفظ وزن و توده عضلانی، تامین انرژی مورد نیاز بدن، کمک به تحمل بهتر شیمیدرمانی و پرتودرمانی، حمایت از ترمیم بافتها، جبران کمآبی و اختلالات الکترولیتی، حفظ عملکرد سیستم ایمنی، تامین مواد مغذی در شرایط ناتوانی در غذا خوردن، کمک به بهبود دوران نقاهت پس از جراحی و افزایش توان جسمی بیمار میشود.

تزریق سرم برای بیماران سرطانی در تهران
اگر خود یا یکی از اعضای خانوادهتان به بیماری سرطان مبتلا است و دچار ضعف شدهاید، میتوانید روی کمک ما حساب باز کنید. ما با ارائه خدمات تزریق سرم در منزل تهران به شما کمک میکنیم تا بدون نیاز به مراجعه به بیمارستان، سرمدرمانی را در منزل انجام دهید.
البته فراموش نکنید سرمتراپی توسط تیم کوشان نرس تنها در صورتی انجام میشود که نسخه پزشک را در اختیار داشته باشید.
برای دریافت مشاوره رایگان و درخواست سرمدرمانی در منزل کافی است با شماره 09105603084 تماس بگیرید.